08 Jun 2022
Zhvillimi i Prokurimit Publik të Gjelbër në Kosovë
Në kuadër të Javës së Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kosovës (KSDW), Rrjeti CSR Kosova organizoi një tryezë të rrumbullakët mbi “Prokurimin Publik të Gjelbër”, duke bashkuar përfaqësues të Komisionit Rregullativ për Prokurim Publik, GIZ, sektorit privat dhe shoqërisë civile.
Përmes projektit "Nxitja e qëndrueshmërisë përmes ekonomisë qarkore dhe përgjegjësisë shoqërore korporative", të financuar nga BE-ja dhe Qeveria Gjermane përmes GIZ Kosova, Rrjeti filloi një diskutim mbi rëndësinë e inkorporimit të standardeve të gjelbra në proceset e prokurimit publik, në përputhje me praktikat më të mira të zhvillimit të qëndrueshëm dhe Axhendës së Gjelbër.
Aktualisht, rreth 10% e BPV-së së Kosovës qarkullohet përmes procedurave të prokurimit, krahasuar me 14% në BE dhe 8% në rajon. Praktikat aktuale të tenderimit priren të favorizojnë çmimin më të ulët, i cili nuk siguron domosdoshmërisht qëndrueshmëri afatgjate. Panelistët theksuan nevojën që autoritetet publike të prokurojnë mallra, shërbime dhe punë me një ndikim të reduktuar mjedisor gjatë gjithë ciklit të tyre jetësor.
Ligji për Prokurimin Publik aktualisht gjendet në fazën e amendamentimit, dhe panelistët ranë dakord se inkorporimi i standardeve të gjelbra në procedurat e prokurimit publik është thelbësor për menaxhimin e qëndrueshëm dhe efektiv të fondeve publike. Krijimi i një kuadri ligjor të qartë dhe në përputhje me standardet ndërkombëtare do të ishte një hap i rëndësishëm. Përveç standardeve të gjelbra, inovacioni dhe dixhitalizimi pritet të kenë një rol kyç në procesin e ri ligjor.
Ndërsa ndryshimet në kuadrin ligjor janë kritike, panelistët theksuan nevojën për të hartuar udhëzime administrative dhe për të zbatuar masa për zhvillimin e kapaciteteve që rrisin ndërgjegjësimin dhe mirëkuptimin e autoriteteve kontraktore mbi zbatimin e prokurimit publik të gjelbër.
Përfaqësuesit e shoqërisë civile dhe biznesit theksuan rëndësinë e përzgjedhjes së kontraktorëve përmes një procedure të drejtë dhe të bazuar në meritë, duke i kushtuar vëmendje të veçantë konkurrentëve që përmbushin standardet mjedisore ISO 14000. Sektori privat ka kohë që përballet me kërkesa të tregut për produkte dhe shërbime të gjelbra dhe të qëndrueshme, dhe disa kompani tashmë kanë filluar të përshtatin modelet e tyre të biznesit për të qenë më përgjegjëse mjedisore dhe shoqërore. Përfshirja e standardeve të gjelbra në prokurimin publik do të nxisë më tej sektorin privat për të adoptuar modele biznesi qarkore.
Panelistët diskutuan jo vetëm dimensionin ekonomik, por edhe aspektet shoqërore dhe mjedisore të procedurave të prokurimit. Shembuj përfshijnë ripërdorimin e mbetjeve të ndërtimit nga projektet e infrastrukturës, prokurimin e letrës së ricikluar dhe sigurimin e ushqimit me paketim ekologjik në shkollat publike, duke ilustruar rëndësinë e standardeve të prokurimit publik të gjelbër.
Në përfundim, ndërsa ndryshimet ligjore janë të mirëpritura, zhvillimi i kapaciteteve për autoritetet kontraktore dhe bashkëpunimi midis autoriteteve publike, sektorit privat, shoqërisë civile dhe palëve të tjera të interesuara janë thelbësore për të siguruar zbatimin e procedurave të gjelbra dhe të qëndrueshme të prokurimit publik që marrin parasysh aspektet ekonomike, shoqërore dhe mjedisore.
Përmes projektit "Nxitja e qëndrueshmërisë përmes ekonomisë qarkore dhe përgjegjësisë shoqërore korporative", të financuar nga BE-ja dhe Qeveria Gjermane përmes GIZ Kosova, Rrjeti filloi një diskutim mbi rëndësinë e inkorporimit të standardeve të gjelbra në proceset e prokurimit publik, në përputhje me praktikat më të mira të zhvillimit të qëndrueshëm dhe Axhendës së Gjelbër.
Aktualisht, rreth 10% e BPV-së së Kosovës qarkullohet përmes procedurave të prokurimit, krahasuar me 14% në BE dhe 8% në rajon. Praktikat aktuale të tenderimit priren të favorizojnë çmimin më të ulët, i cili nuk siguron domosdoshmërisht qëndrueshmëri afatgjate. Panelistët theksuan nevojën që autoritetet publike të prokurojnë mallra, shërbime dhe punë me një ndikim të reduktuar mjedisor gjatë gjithë ciklit të tyre jetësor.
Ligji për Prokurimin Publik aktualisht gjendet në fazën e amendamentimit, dhe panelistët ranë dakord se inkorporimi i standardeve të gjelbra në procedurat e prokurimit publik është thelbësor për menaxhimin e qëndrueshëm dhe efektiv të fondeve publike. Krijimi i një kuadri ligjor të qartë dhe në përputhje me standardet ndërkombëtare do të ishte një hap i rëndësishëm. Përveç standardeve të gjelbra, inovacioni dhe dixhitalizimi pritet të kenë një rol kyç në procesin e ri ligjor.
Ndërsa ndryshimet në kuadrin ligjor janë kritike, panelistët theksuan nevojën për të hartuar udhëzime administrative dhe për të zbatuar masa për zhvillimin e kapaciteteve që rrisin ndërgjegjësimin dhe mirëkuptimin e autoriteteve kontraktore mbi zbatimin e prokurimit publik të gjelbër.
Përfaqësuesit e shoqërisë civile dhe biznesit theksuan rëndësinë e përzgjedhjes së kontraktorëve përmes një procedure të drejtë dhe të bazuar në meritë, duke i kushtuar vëmendje të veçantë konkurrentëve që përmbushin standardet mjedisore ISO 14000. Sektori privat ka kohë që përballet me kërkesa të tregut për produkte dhe shërbime të gjelbra dhe të qëndrueshme, dhe disa kompani tashmë kanë filluar të përshtatin modelet e tyre të biznesit për të qenë më përgjegjëse mjedisore dhe shoqërore. Përfshirja e standardeve të gjelbra në prokurimin publik do të nxisë më tej sektorin privat për të adoptuar modele biznesi qarkore.
Panelistët diskutuan jo vetëm dimensionin ekonomik, por edhe aspektet shoqërore dhe mjedisore të procedurave të prokurimit. Shembuj përfshijnë ripërdorimin e mbetjeve të ndërtimit nga projektet e infrastrukturës, prokurimin e letrës së ricikluar dhe sigurimin e ushqimit me paketim ekologjik në shkollat publike, duke ilustruar rëndësinë e standardeve të prokurimit publik të gjelbër.
Në përfundim, ndërsa ndryshimet ligjore janë të mirëpritura, zhvillimi i kapaciteteve për autoritetet kontraktore dhe bashkëpunimi midis autoriteteve publike, sektorit privat, shoqërisë civile dhe palëve të tjera të interesuara janë thelbësore për të siguruar zbatimin e procedurave të gjelbra dhe të qëndrueshme të prokurimit publik që marrin parasysh aspektet ekonomike, shoqërore dhe mjedisore.